Belang van zelfzorg in tijden van crisis

Tijdens deze coronacrisis ervaar je als nooit tevoren wat het is om als arts in de frontlinie te staan. Lange dagen maken, alsmaar doorgaan, moeilijke keuzes maken, intensief samenwerken onder druk. Iedereen moet ‘aan staan’. Dat leidt tot een sterk gevoel van saamhorigheid en een gevoel alles samen aan te kunnen. Echter, na langere tijd ontstaan korte lontjes, stress, vermoeidheid.
In crisissituaties is het daarom fijn om je hoofd koel te houden en proactief te handelen. Dat kunnen we heel goed in acute patiënten situaties. Maar nu duurt het langer en zijn er erg veel onzekere factoren. In al die onzekerheid is er één belangrijke zaak die je wél zelf onder controle hebt: dat is je zelfzorg.

Wij bieden je graag enkele handvatten ter ondersteuning om jouw zelfzorg nu voorop te zetten. Op die manier kan je anderen beter helpen en bewustere, goede keuzes maken.

5 tips om mentaal en fysiek gezond te blijven


Op tijd rust nemen
is heel erg belangrijk. Je nachtrust bijvoorbeeld: met 7 uur kan je er in veel gevallen weer tegenaan. Als dit door omstandigheden niet lukt, neem dan korte rustmomenten tijdens de dag. Af en toe 3 minuten je ogen dichtdoen, handen op je buik leggen en naar je buik ademhalen helpt al. Het maakt niet uit waar je het doet, zelfs het toilet is goed, als je het maar doet.

Een hectische periode vraagt veel van je lichaam. Gezonde voeding helpt om in je energie te blijven. Verse groenten en fruit binnen handbereik zetten bijvoorbeeld en voldoende water drinken. Stress leidt vaak tot meer vet en suikerbehoefte. Probeer die verleiding te weerstaan want die oppepper is slechts van korte duur. Zorg ervoor dat je een gezonder alternatief bij de hand hebt; wortelen of noten bijvoorbeeld.

Een crisissituatie vraagt jouw volledige focus als arts. Je kunt er veel minder zijn of zelfs tijdelijk helemaal niet voor je familie en vrienden. Je kunt je niet in 100 stukjes opknippen. Het helpt als je hierover helder communiceert met je naasten. Ook over je kwetsbaarheid hierin. Juist in perioden van crisis, van keihard werken is even een moment van ‘zijn’ met collega’s en je verhaal onderling delen zeer heilzaam. Wees open over de offers die je van jezelf en anderen vraagt, want dat geeft emotioneel rust.

Er komen bovendien heftige emoties op je af tijdens het werk. Dat kan je uit je evenwicht halen. Afstand inbouwen tot je emoties kan dan helpen. Dat doe je door terug te vallen op de buikademhaling. Daar word je rustiger van. Een andere manier is om jezelf te verplaatsen naar de toekomst, over 10 jaar: hoe kijk je dan terug op deze tijd?

Er zijn ook heel veel verstoringen zodat de neiging tot multitasken zal opkomen. Dat is niet handig want onderzoek heeft aangetoond dat serieel monotasken veel efficiënter is: je kunnen focussen op wat je op dát moment aan het doen bent verbetert de kwaliteit aanzienlijk.
En af en toe uitzoomen en triage doen; wat is het eerstvolgende wat nodig is? Alleen het eerstvolgende. Kan je het in het moment niet meer overzien? Ook dan helpt terugtrekken: 3 minuten buikademhaling zorgt ervoor dat je daarna weer helderder kunt denken.

We wensen iedereen die in de frontlinie staat heel veel sterkte toe en we hopen dat jullie zo gezond mogelijk deze crisis doorkomen.