Spreekuur, hoe blijf jij in je energie?

Afgelopen week was ik (Moniek) met een collega/ deelneemster/ vriendin uit eten. We hadden het over ons werk en over spreekuur doen.

Spreekuur doen is heel intensief. En spreekuur doen is wondermooi. Elke keer opnieuw je verbinden met een ander mens, met zorgen, klachten, kwaaltjes of een ziekte. Spreekuur doen betekent intensieve contacten, oprechte aandacht en een dieper kijkje in de mens tegenover je. Ik vraag mij wel eens af of mensen beseffen hoe intens het is. In mijn vak (gynaecologie) kan je in één spreekuur iemand spreken die niet zwanger kan worden en daar intens verdrietig over is. De volgende patiënt kan een tienermoeder zijn met een abortusverzoek, dat redelijk nonchalant op tafel wordt gelegd. Daarna misschien een post-partumcontrole van een hele leuke bevalling. Een mevrouw met endometriumcarcinoom en daarna een controle patiënt na een LETZ. Soms afgewisseld met het inbrengen van een spiraaltje. Of een gesprek over de menopauze. En elke arts kan dit soort ogenschijnlijke tegenstrijdigheden binnen één spreekuur bedenken. Een leven trekt aan je voorbij.

Spreekuur doen kan ook best stressvol zijn. Je best doen iedereen aandacht te geven die nodig is, focussen, alert zijn op wat er niet gezegd wordt. Daarbij het verhaal ook nog door een trechter proberen te doen zodat er een hanteerbare hulpvraag over blijft. Je bent vriendelijk, empathisch en probeert daarbij ook een soort van verwachtingsmanagement te doen. En dat in 10-15 minuten. Waarin je dan ook nog onderzoek moet doen, de medicatielijst van de apotheek moet checken, richtlijnen nalezen, uitleg geven, zo nodig een behandelplan moet bespreken en uitleggen hoe het mogelijk verder zal gaan.
Vaak kijk je met 1 oog stiekem naar de klok. Uitlopen is vervelend, mensen in de wachtkamer moeten wachten en ervaren dat als vervelend. Een andere keerzijde is dat dit meestal ten koste gaat van je eigen lunchtijd, administratietijd of dat je toch weer te laat komt bij die vergadering. “Sorry”,  mompel je, “… spreekuur liep uit”. En iedereen begrijpt dit. 

Spreekuur doen vraagt een soort emotionele afstand van je, zonder afstandelijk te worden. Wat een tweedeling! Artsen zijn net mensen, dus al die verhalen in het spreekuur raken ons, komen binnen, maken ons verdrietig , vrolijk, of soms geïrriteerd, ze blijven ons bij of vervagen weer. Sta je er wel eens bij stil wat een aanslag dit kan zijn op je incasseringsvermogen? Elke nieuwe patiënt brengt je in een ander emotioneel energieveld. Merk je dat jouw emotionele bankrekening soms geplunderd is na een spreekuur?

Wat zijn dingen die je hierin kan doen?

  • Het is bekend dat de menselijke spanningsboog ongeveer 1,5- 2 uur is. Ook als je geen officiële pauze hebt, las dan een kort moment voor jezelf in. Ga even goed zitten in je stoel, voel je billen op de zitting en je rug tegen de leuning. Laat je schouders zakken en draai een rondje met hoofd. Doe even je ogen dicht en adem 10x rustig door je neus richting je buik en blaas door je mond uit. Dit duurt ongeveer een minuut, dus daar loopt je spreekuur niet zo van uit. Het helpt wel heel goed om even in jezelf te keren, rustig te worden en je bewust te worden van je lijf.
  • Dit helpt je ook meer in het ‘nu’ te zijn. Indien er stress is heb je meer de neiging om in je hoofd te gaan zitten dan nodig is en meer met de toekomst (planning) bezig te zijn, hetgeen heel onrustig is. Als je aan jezelf merkt dat je tijdens een gesprek ook aan andere dingen denkt, ga dan ‘liplezen’. Probeer met de patiënt in stilte mee te praten en elk woord letterlijk te herhalen in stilte. Je zal merken dat je je aandacht weer heel snel kan focussen. En dat dit rust brengt en uiteindelijk ook efficiënter blijkt te zijn.
  • Een andere energiegever is weten wat je waarden zijn. Er zijn vast een aantal van je waarden die tot uiting komen tijdens spreekuur doen. Sta hier af en toe even bewust bij stil, het helpt je te focussen op wat het je brengt en maakt dat je je gelukkiger voelt. Dat geeft energie!
  • Als je tijd hebt even koffie of thee te halen maak dan even een kort babbeltje met collega’s. Even verbinden met elkaar geeft energie.
  • Geef complimenten aan je team, oprecht, uit je hart, je zal merken dat je daar zelf ook blij van wordt
  • Indien er structureel iets mis is met de planning en organisatie van je spreekuur, maak dit dan bespreekbaar.  Probeer in het moment niet teveel te mopperen of te beschuldigen, dat kost veel energie. Maak er later werk van met de mensen die het kunnen veranderen. En probeer de oplossing  SMART te formuleren, zodat duidelijk is wie, wanneer, wat,  gaat doen.
  • Maak andere dingen bespreekbaar in je groep: heb je een klacht, een minder goed verlopen gesprek, een ingreep die niet lekker liep, een patiënt waar je je zorgen over maakt. Deel dit met je collega’s. Peer support stort op jouw emotionele bankrekening.